Friends HLILogoHLI Human Life International - Polska
Polski serwis pro-life

Ulotki do pobrania i rozpowszechniania TUTAJ

Austria obecnie posiada jedno z najbardziej liberalnych przepisów prawa dotyczących wspomaganego samobójstwa na świecie. Jest jednym z niewielu państw, w których do skorzystania z takiej procedury kwalifikuje sama choroba psychiczna.

Nawet Kanada, powszechnie uznawana za kraj o najbardziej skrajnych regulacjach w tej dziedzinie, odrzuciła możliwość rozszerzenia dostępu do wspomaganej śmierci na osoby cierpiące tylko i wyłącznie na zaburzenia psychiczne.

Zgodnie z austriackim prawem, do wspomaganego samobójstwa mogą kwalifikować się również osoby, które nie są terminalnie chore. Ponadto austriackie Ministerstwo Sprawiedliwości wyjaśnia, że nawet osłabienie organizmu związane z podeszłym wiekiem może stanowić podstawę do kwalifikacji, o ile wymaga ono leczenia medycznego i spełnia określony w ustawie próg ciężkości stanu zdrowia. 

W 2025 roku w Austrii odnotowano wzrost liczby wspomaganych samobójstw o ​​267% w porównaniu z 2022 rokiem, czyli pierwszym rokiem obowiązywania zmienionego prawa zezwalającego na takie działania. Obecnie niemal jedna trzecia (32%) wszystkich samobójstw wśród kobiet to samobójstwa wspomagane; w przypadku mężczyzn odsetek ten wynosi niespełna 10% (9%). Sytuacja ta skłoniła do wystosowania licznych apeli do austriackiej minister zdrowia, Korinny Schumann. o przeprowadzenie pilnego, niezależnego dochodzenia w tej sprawie.

Raport pt. Samobójstwa i zapobieganie samobójstwom w Austrii został opublikowany w listopadzie 2026 roku przez Federalne Ministerstwo Pracy, Spraw Społecznych, Zdrowia, Opieki i Ochrony Konsumentów. Informuje on, że w 2025 roku doszło do 198 przypadków wspomaganego samobójstwa. Oznacza to wzrost o 77% w stosunku do roku poprzedniego (112 przypadków) oraz o 267% w porównaniu z 2022 rokiem.

Austriacki krajowy program zapobiegania samobójstwom, Suicide Prevention Austria (SUPRA), zwraca uwagę na poważne zastrzeżenia wobec obowiązującego prawa. Zarzuca brak kontroli nad środkami powodującymi zgon – w sytuacjach, gdy dana osoba nie wykorzystuje preparatów przeznaczonych do wspomaganego samobójstwa. Organy władzy nie otrzymują informacji, gdzie są one przechowywane. Nie ma również gwarancji, że substancje te nie zostaną przypadkowo spożyte przez dzieci, inne osoby dorosłe lub osoby trzecie z tendencjami samobójczymi.

Austriaccy parlamentarzyści wskazują, że niska dostępność danych utrudnia rzetelną ocenę przepisów prawa. Cztery lata po legalizacji krajowy system monitorowania wciąż wykazuje istotne luki. W raporcie rząd przyznaje, że po czterech latach od wprowadzenia nowych przepisów Austria nadal nie wyznaczyła podmiotu odpowiedzialnego za gromadzenie i analizę danych, dotyczących wspomaganych samobójstw w ramach krajowego planu działań na rzecz zapobiegania samobójstwom.

Wspomagane samobójstwa stanowią obecnie niemal co siódmy przypadek śmierci samobójczej. Odsetek samobójstw wspomaganych w łącznej liczbie zgonów samobójczych gwałtownie wzrósł. W 2025 roku samobójstwa wspomagane stanowiły 14,6% ogólnej liczby samobójstw, podczas gdy w 2024 roku było to 8,4%, a w 2022 roku około 4,2%.

Zwolennicy legalizacji eutanazji twierdzą, że powoduje ona spadek liczby samobójstw. Jednak wskaźnik ten po zmianie prawa zdecydowanie wzrósł. Ogólny wskaźnik samobójstw (z wyłączeniem przypadków wspomaganych) wzrósł z 12,28 na 100 000 mieszkańców w 2021 roku – roku poprzedzającym legalizację – do 12,55 w 2025 roku.

W swoim raporcie rząd austriacki otwarcie przyznaje, że po uwzględnieniu wspomaganych samobójstw w ogólnych statystykach, wskaźnik samobójstw w Austrii wykazuje tendencję wzrostową. Łączny wskaźnik samobójstw (w przeliczeniu na 100 000 mieszkańców) również z roku na rok rośnie od wprowadzenia legalizacji.

Zgodnie z austriackim prawem, choroba psychiczna może stanowić jedyną przesłankę kwalifikującą, przy czym nie musi ona mieć charakteru terminalnego. Istnieje zatem możliwość, że w przypadku danej osoby choroba psychiczna jest jedyną podstawą do skorzystania z tej procedury, pomimo że osoba ta nie była nieuleczalnie chora.

W czwartym pełnym roku obowiązywania zliberalizowanego prawa Austria odnotowała najwyższy na świecie – wśród wszystkich jurysdykcji posiadających prawo zezwalające wyłącznie na wspomagane samobójstwo – udział takich przypadków w ogólnej liczbie samobójstw.

W 2025 roku wspomagane samobójstwa stanowiły 14,6% wszystkich samobójstw. Dla porównania, w innym regionie, dla którego dostępne są dane z czwartego roku obowiązywania zliberalizowanych przepisów – na Hawajach (2022 r.) wspomagane samobójstwa stanowiły 13,07% wszystkich samobójstw. W stanie Kalifornia w czwartym roku obowiązywania takich przepisów (2020 r.) odsetek ten wyniósł 10,71%, a w stanie Oregon w czwartym roku obowiązywania przepisów (2001 r.) – 3,99%.

Łączna liczba zgonów w Austrii na skutek samobójstw (zarówno wspomaganych, jak i niewspomaganych) rośnie każdego roku od momentu legalizacji wspomaganego samobójstwa w 2022 roku. Oznacza to wzrost o 23,1% w okresie od 2021 do 2025 roku. Wskaźnik łącznej liczby samobójstw w przeliczeniu na 100 000 mieszkańców również rośnie każdego roku od czasu wprowadzenia legalizacji. Wskaźnik ten wzrósł z 12,28 w 2021 roku do 14,70 w 2025 roku. Oznacza to wzrost o 19,7% w okresie od 2021 do 2025 roku; jest to użyteczna miara, która uwzględnia wzrost liczby ludności. Ogólny wskaźnik samobójstw – z wyłączeniem przypadków wspomaganego samobójstwa – również wzrósł: z 12,28 na 100 000 mieszkańców w 2021 roku (rok przed legalizacją) do 12,55 w 2025 roku.

Przed wejściem w życie przepisów legalizujących wspomagane samobójstwo w Austrii w styczniu 2022 roku, zwolennicy tego rozwiązania argumentowali, że dopuszczenie takiej praktyki przyczyni się do spadku liczby samobójstw. Twierdzili, że nie ma żadnych przesłanek wskazujących na to, iż legalizacja wspomaganego samobójstwa doprowadziła do wzrostu liczby samobójstw w innych krajach.

W pisemnym oświadczeniu złożonym w brytyjskim parlamencie w 2016 roku organizacja „Dignity in Dying”, prowadząca kampanię na rzecz wspomaganego samobójstwa, twierdziła, że ​​zapewnienie osobom nieuleczalnie chorym dostępu do wspomaganego umierania zmniejszyłoby liczbę osób odbierających sobie życie.

Wzrost łącznego wskaźnika samobójstw w Austrii koresponduje z wynikami badania z 2015 roku, opublikowanego w recenzowanym czasopiśmie Southern Medical Journal. Analizując dane z poszczególnych stanów USA, badacze odkryli, że legalizacja wspomaganego samobójstwa wiązała się ze wzrostem łącznego wskaźnika samobójstw (obejmującego zarówno przypadki wspomagane, jak i niesamodzielne) o 6,3% – nawet po uwzględnieniu czynników społeczno-ekonomicznych, różnic między stanami i latami oraz specyficznych dla poszczególnych stanów tendencji. Nie znaleziono również żadnych dowodów na spadek liczby samobójstw dokonanych bez pomocy osób trzecich.

Wyniki te podważają argument zwolenników wspomaganego samobójstwa, jakoby legalizacja jedynie zastępowała samobójstwa niesamodzielne przypadkami wspomaganymi, nie zwiększając przy tym łącznej liczby zgonów samobójczych. Wspomagane samobójstwa stanowią obecnie niemal co siódmy przypadek śmierci samobójczej.

Najnowszy roczny raport wskazuje na wyraźną różnicę między kobietami a mężczyznami pod względem wskaźnika wspomaganych samobójstw. Wśród kobiet wskaźnik ten wyniósł 2,31 na 100 000 osób, podczas gdy wśród mężczyzn było to 1,98 na 100 000. Przy czym 0,246% wszystkich zgonów kobiet stanowiły przypadki wspomaganego samobójstwa, w porównaniu do 0,204% zgonów wśród mężczyzn. Łączna liczba samobójstw wśród kobiet (zarówno wspomaganych, jak i niewspomaganych) wzrosła z 305 (58 wspomaganych + 247 niewspomaganych) w 2024 roku do 338 (108 wspomaganych + 230 niewspomaganych) w 2025 roku.

W przypadku mężczyzn łączna liczba spadła z 1026 (54 wspomagane + 972 niewspomagane) w 2024 roku do 1015 (90 wspomaganych + 925 niewspomaganych) w 2025 roku. W 2025 roku kobiety stanowiły 54,55% wszystkich osób, które dokonały wspomaganego samobójstwa, podczas gdy mężczyźni stanowili 45,45%.

W Austrii nie określono żadnego terminu, w jakim przepisane śmiertelne środki muszą zostać zażyte lub zwrócone. Oznacza to, że nawet przez wiele lat mogą pozostawać w posiadaniu osoby, której zostały przepisane.

Suicide Prevention Austria (SUPRA) wyraźnie podnosi ten problem w swoim dorocznym raporcie, wskazując na niebezpieczeństwo przypadkowego spożycia takich środków lub ich zażycia przez osoby trzecie. Może to dotyczyć zarówno sytuacji, w których osoba, dla której przeznaczono preparat, zażywa go wbrew własnej woli, jak i przypadków, w których środek trafia w ręce osób postronnych – na przykład dzieci.

Temat ten poruszono również w austriackim parlamencie, gdzie posłowie z ramienia partii FPÖ zwrócili uwagę, że na możliwość przypadkowego zażycia środków do wspomaganego samobójstwa szczególnie przez dzieci. W związku z tym zaapelowali o wprowadzenie zasad bezpiecznego przechowywania, udokumentowanego nadzoru oraz obowiązkowego zwrotu lub bezpiecznej utylizacji niewykorzystanych preparatów, aby to ryzyko ograniczyć.

W lipcu bieżącego roku członkini Rady Federalnej, dr Andrea Eder-Gitschthaler, ostrzegała: - W okresie od 1 stycznia 2022 r. do 1 grudnia 2025 r. 355 austriackich aptek wydało 721 opakowań takich „leków”. Zwrócono 103 z nich, a odnotowano 239 zgonów. Oznacza to, że los około 380 opakowań pozostaje nieznany – a jak usłyszeliśmy podczas obrad komisji, nie wyznaczono żadnego organu, który byłby rzeczywiście odpowiedzialny za ich zwrot. Z tych danych wynika, że ​​obecnie w Austrii lub poza jej granicami może znajdować się ponad 380 niewykorzystanych dawek śmiertelnych substancji – być może w szufladzie przy łóżku zupełnie przypadkowej osoby.

Doświadczenia z innych krajów także wskazują na niebezpieczeństwo spożycia niewykorzystanych środków przeznaczonych do wspomaganego samobójstwa przez osoby w depresji mające myśli samobójcze. W australijskim stanie Wiktoria opublikowany w tym roku raport rządowy ujawnił przypadek śmierci samobójczej osoby, która zażyła śmiertelne preparaty, jakie pozostały, gdy jej partner zmarł w szpitalu, nie zdążywszy ich użyć. Nie jest to pierwszy taki przypadek w Australii. 

Wspomóż obronę życia

BLIK_LOGO_RGB

Organizacja Suicide Prevention Austria również krytycznie odnosi się do sposobu gromadzenia danych, o którym mowa w corocznym raporcie. Wskazuje ona, że ​​wielokrotnie zwracano uwagę na słabą dostępność danych oraz ich ewidentnie niewystarczającą jakość, co uniemożliwia rzetelną ocenę obowiązującego prawa. Raport ujawnia również, że cztery lata po zalegalizowaniu wspomaganego samobójstwa w Austrii, kwestia odpowiedzialności za gromadzenie i analizę danych dotyczących wspomaganych samobójstw – ujętego w krajowym planie działań – pozostaje nieokreślona. Raport nie zawiera też podziału na osoby, które zmarły cierpiąc na chorobę terminalną, oraz te, które takiej choroby nie miały.

W Austrii możliwość skorzystania z pomocy w samobójstwie nie ogranicza się wyłącznie do osób terminalnie chorych, jednak w odniesieniu do osób kończących w ten sposób swoje życie nie publikuje się żadnych danych na ten temat. Informacje tego rodzaju są udostępniane np. w Belgii.

W raporcie nie ma również danych na temat powikłań, które mogły wystąpić w trakcie procedury wspomaganego samobójstwa. Istnieją przesłanki wskazujące, że w Austrii dochodzi do powikłań i przedłużającego się procesu umierania – odnotowano m.in. dwa przypadki, w których śmierć nastąpiła dopiero po ponad 4 godzinach – jednak rzeczywista skala tego zjawiska pozostaje nieznana.

Brak publikacji danych o powikłaniach może prowadzić do powstania u potencjalnych osób zainteresowanych błędnego przekonania, że ​​wspomagane samobójstwo zawsze przebiega bez bólu czy dyskomfortu. Jak pokazują dane z Oregonu, w 2025 roku odsetek znanych powikłań wyniósł 5,83%.

Co więcej, w 280 z 400 przypadków wspomaganego samobójstwa w Oregonie nie wiadomo, czy wystąpiły jakiekolwiek komplikacje. Wynika to z faktu, że dane te są rejestrowane tylko wtedy, gdy w chwili śmierci obecny jest lekarz lub inny pracownik służby zdrowia. Rzeczywisty odsetek powikłań mógł być zatem znacznie wyższy.

Ponadto w raporcie brakuje danych dotyczących przyczyn, dla których osoby decydują się na wspomagane samobójstwo. W innych jurysdykcjach, takich jak Oregon, informacje te są udostępniane – wynika z nich, że 45,7% osób kończących swoje życie wskazywało na obawę przed staniem się ciężarem dla rodziny, przyjaciół lub opiekunów jako jedną z głównych trosk towarzyszących końcowemu etapowi życia.

Brak takich danych znacząco utrudnia reagowanie na obawy osób u kresu życia, a tym samym ograniczenie – lub wręcz wyeliminowanie – samej chęci popełnienia samobójstwa. Pomijanie rejestrowania lub publikowania takich informacji może osłabiać podejmowane w Austrii działania na rzecz zapobiegania samobójstwom.

Brakuje również danych na temat schorzeń podstawowych, na które cierpiały osoby, które zmarły w wyniku wspomaganego samobójstwa. W większości jurysdykcji dostępne są szczegółowe dane dotyczące osób, które zmarły w wyniku wspomaganego samobójstwa, z podziałem na przyczyny medyczne, w tym zaburzenia psychiczne.

W Austrii wspomagane samobójstwo jest legalne również w przypadkach, gdy jedyną przyczyną jest choroba psychiczna. Mimo to, raport z 2026 roku pt. Samobójstwa i zapobieganie samobójstwom w Austrii nie zawiera żadnych informacji na temat liczby osób, które zdecydowały się odebrać sobie życie z tego powodu. Brak publikacji takich danych utrudnia walkę z podstawowymi przyczynami samobójstw i może osłabić krajowe działania na rzecz ich zapobiegania.

Sytuacja w kraju związkowym Tyrol – nastąpił szybszy wzrost niż w skali całego kraju – w 2025 roku odnotowano 23 przypadki wspomaganego samobójstwa – to wzrost o 155,6% w stosunku do 9 przypadków w 2024 roku. Jest to gwałtowny wzrost, zwłaszcza w porównaniu ze średnim wzrostem na poziomie 77%, w tym samym okresie w całej Austrii.

Alisdair Hungerford-Morgan, dyrektor generalny organizacji Right To Life wzywa austriacką minister zdrowia, Korinnę Schumann, do zarządzenia pilnego, niezależnego dochodzenia w sprawie przepisów dotyczących wspomaganego samobójstwa. Minister powinna ustalić, dlaczego liczba zgonów rośnie tak szybko oraz czy mechanizmy ochronne zawarte w prawie rzeczywiście zabezpieczają osoby szczególnie narażone.

 

Źródło: Life News, Right to Life UK – 16 listopada 2026 r.