FDA przyznaje po latach: popularny środek antykoncepcyjny stwarza ryzyko guza mózgu

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA), zajmująca się dopuszczaniem leków na rynek, w końcu uznała za fakt to, na co od wielu lat wskazywały badania. Chodzi o stosowanie popularnego hormonalnego środka antykoncepcyjnego – octanu medroxyprogesteronu (Depo-Prowera), co jest związane ze zwiększonym ryzykiem guza mózgu.

Anita Petersen zmarła nagle w wieku zaledwie 47 lat, w październiku 2024 roku. Przyczynę śmierci wyjaśniła dopiero sekcja zwłok. Ujawniono, że cierpiała na oponiaka – powoli rozwijającego się guza mózgu.

Powód? Popularny środek antykoncepcyjny

Jako najbardziej prawdopodobną przyczynę wskazano Depo Provera, iniekcyjny środek antykoncepcyjny zawierający octan medroksyprogesteronu (MPA). Anita stosowała Depo-Provera w latach 2006-2012 i – chociaż przestała go brać ponad dekadę temu – było już za późno. Śmiertelny guz (meningioma) zdążył się już rozwinąć.  

W czasie, gdy Anita przyjmowała ten środek farmaceutyczny, potencjalnie śmiertelne skutki uboczne stosowania Depo-Provera nie były znane. Jednak w ostatnich latach pojawiły się dowody, że długotrwałe stosowanie (ponad rok) tego środka może prowadzić do powstania guza mózgu (meningiomy).

Związek między antykoncepcją a guzem mózgu został po raz pierwszy potwierdzony przez duże badanie z 2023 roku opublikowane w czasopiśmie medycznym BMJ w 2024 roku. Naukowcy odkryli wówczas, że długotrwałe stosowanie kilku rodzajów progesteronu – w tym octanu medroksyprogesteronu (MPA), aktywnego składnika Depo-Provera – wiązało się ze zwiększonym ryzykiem oponiaka śródczaszkowego. 

Depo-Provera zostało wskazane jako szczególnie poważne zagrożenie ze względu na powszechne stosowanie przez kobiety w krajach rozwiniętych. Ten sam środek jest również podstawą programów kontroli populacji prowadzonych przez Fundusz Ludnościowy ONZ oraz inne agencje w krajach rozwijających się. Przez dziesiątki lat był propagowany jako bezpieczny i łatwy w stosowaniu środek antykoncepcyjny ze względu na dawkowanie poprzez okresowe iniekcje. Wszelkie doniesienia na temat szkodliwości stosowania tego preparatu były starannie ukrywane.

Związek między środkami antykoncepcyjnymi a guzem mózgu został dodatkowo potwierdzony przez badanie opublikowane we wrześniu 2025 roku w JAMA Network, które potwierdziło wcześniejsze wyniki.

FDA głucha na monity producenta

Szczególnie bulwersujące jest to, że producent tego preparatu, firma Pfizer, w lutym 2024 roku, po zapoznaniu się z wynikami badań, zwróciła się do Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) o ostrzeżenie kobiet przed tym nowo wykrytym ryzykiem poprzez umieszczenie go w ostrzegawczych wykazach wszystkich preparatów zawierających MPA, w tym Depo-Provera. FDA jednak odmówiła prośbie firmy farmaceutycznej.

FDA, która wówczas była pod kontrolą radykalnie proaborcyjnej administracji prezydenta Bidena, wniosek ten bez wahania odrzuciła, twierdząc, że same wyniki z dostępnych badań polegających na obserwacji nie są wystarczającym powodem do ogłoszenia ostrzeżenia dotyczącego ryzyka.

Tymczasem dowody na powiązanie tego preparatu z nowotworem mózgu kumulowały się, Pfizer więc w czerwcu 2025 roku ponownie złożył poprawiony wniosek. Dopiero wówczas FDA częściowo ustąpiła.  W grudniu 2025 roku agencja ogłosiła, że zaktualizuje oznaczenia bezpieczeństwa dla Depo-Provera, aby zawierały ostrzeżenie przed ryzykiem wystąpienia oponiaka mózgu.

Zaktualizowana etykieta obecnie brzmi następująco:

5.4 Guz oponiakowy. Przypadki guzów opon mózgowych zgłaszano po wielokrotnym podawaniu octanu medroksyprogesteronu, głównie przy długotrwałym stosowaniu. Zalecane jest monitorowanie pacjentek pod kątem objawów oponiaka. Odstaw Depo-Provera, jeśli zdiagnozowana zostanie meningioma.

Zdrowie kobiet nie ma znaczenia, gdy w grę wchodzi zysk

Dlaczego amerykańskiej Agencji Żywności i Leków tak wiele czasu zajęło uznanie potwierdzonego naukowo faktu? Analogiczne europejskie i kanadyjskie instytucje dodały ostrzeżenia o ryzyku wystąpienia meningiomy już w 2024 r., co i tak stanowiło olbrzymie opóźnienie, biorąc pod uwagę, że pierwsze doniesienia o powiązaniu MPA z guzem mózgu pojawiły się dekadę wcześniej. Kanadyjskie władze zdrowotne były świadome tego powiązania co najmniej od 2015 roku.

Studium kolejnych przypadków medycznych kobiet przyjmujących Depo-Provera, u których rozwijały się guzy mózgu, wskazywało, że należy podjąć szeroko zakrojone badanie, aby potwierdzić albo obalić tezę o istniejącym ryzyku. Niestety, żadna krajowa agencja zdrowia nie była gotowa sfinansować takiego badania. Z tego powodu minęła cała dekada – i wiele kobiet musiało umrzeć – zanim to ryzyko zostało formalnie uznane i ogłoszone.

Obecnie tysiące kobiet w USA pozywają firmę Pfizer i innych producentów Depo-Provera za to, że wcześniej nie ujawniły tych negatywnych następstw stosowania ich produktu, tym bardziej, że wykryty odpowiednio wcześnie oponiak jest w większości przypadków wyleczalny. Jeszcze więcej kobiet żyje obecnie w strachu, że po latach doświadczą negatywnych skutków stosowanej niegdyś przez nie antykoncepcji.

Nie jest tajemnicą, że w krajach zachodnich ponad połowa zysków gabinetów ginekologicznych przepisuje środki antykoncepcyjne. Jest to również przyczyna, dla której wielu lekarzy nie chce przestrzegać kobiet przed negatywnymi skutkami stosowania środków antykoncepcyjnych, ale negując fakty wmawia, że są one całkowicie bezpieczne.

Osobną kwestią są programy kontroli populacji działające pod egidą ONZ i innych instytucji międzynarodowych. Depo-Provera i inne środki antykoncepcyjne są stosowane w ramach tych programów bez właściwego ostrzegania o potencjalnym ryzyku. Młodym kobietom w krajach rozwijających się propagandowo wmawia się, że zastrzyk spowoduje, że nie zajdą w ciążę. Niestety raczej trudno oczekiwać, że tego typu antypopulacyjne i proaborcyjne organizacje zmienią zasady od lat stosowane w swoich programach. Tym bardziej trzeba informować o ryzyku związanym ze stosowaniem środków antykoncepcyjnych, zwłaszcza hormonalnych oraz uczyć naturalnych metod rozpoznawania płodności.

Źródło: Population Research Institute/ Opoka, opracowanie własne wg. art. Chiary McKenna – 30 marca 2026 r.